Hans Brons en Patrick Jansen van Vereniging Mooi Wageningen geven tips voor een knalgroen beleid.

“Mensen hebben groen nodig om gelukkig en gezond te zijn,” zegt wethouder Dennis Gudden van gemeente Wageningen. “Omdat we veel betekenis geven aan de intrinsieke waarde van de natuur en het positieve effect dat natuur en groen op mensen heeft, gaan we een visie voor het buitengebied opstellen.” Wanneer dit geweldige plan tot uitvoering komt, zou Wageningen volgens de Vereniging Mooi Wageningen écht de groenste stad van Nederland kunnen worden.

Groen inrichtingsplan

“De eerste stap die gemeente Wageningen kan zetten is het opstellen van een professioneel inrichtingsplan”, zegt Patrick Jansen, voorzitter van Mooi Wageningen. “Breng in kaart welke waardevolle begroeiing aanwezig is, bijvoorbeeld in de bermen in het buitengebied. Wat is de potentie en wat te doen om die te realiseren? Groene organisaties zoals de KNNV kunnen dit perfect inventariseren.” [Het Groenberaad heeft hier een eerste schets voor opgesteld. Red.] “Bij zaaien moet je lokaal materiaal gebruiken, zoals maaisel en strooisel van goed ontwikkelde bermen”, zegt Patrick. “Vooral in het buitengebied liggen hier grote kansen”.

Tegels eruit..

Nog veel Wageningers hebben hun tuin vol liggen met tegels. “Met stimuleringsacties zoals Operatie Steenbreek kan de gemeente bewoners enthousiast maken voor een groene tuin. Een financiële prikkel kan ook interessant zijn. Stel je bijvoorbeeld voor dat de rioolheffing die mensen moeten betalen hoger is naarmate ze meer oppervlak hebben bebouwd en betegeld.”, zegt Patrick. Veel wateroverlast en -schade ontstaat namelijk doordat verharding de bodem afsluit. Met de hoosbuien die de komende jaren steeds heviger worden, zal dat alleen maar toenemen. “Het is dus eerlijk als mensen met een groene tuin in verhouding minder hoeven te betalen.”

Meer luisterrijke dijken

Er ligt ontzettend veel potentie voor de natuur in grote gebieden van grondgebruikers zoals het Waterschap. Het landschap wordt dooraderd met dijken, bermen en slootkanten. In de zomer zouden deze stroken een bron van nectar voor insecten kunnen zijn. In de winter kunnen ze – vaak als pop – erin overwinteren. Helaas worden de meeste van deze stroken nu twee keer per jaar kaalgeschoren. “De Grebbedijk – van watersportvereniging VADA tot aan de haven – wordt bijvoorbeeld standaard gemaaid, terwijl wandelaars, fietsers én dieren het gehele seizoen van een weelderige wilde bloemenrand zouden kunnen genieten,” vertelt Patrick. Door het intensieve maaibeheer verarm je de flora, omdat je eenjarige planten zoals ratelaar maait voordat ze zaad verspreiden. Hetzelfde geldt voor de bermen langs de N225 naar Rhenen, de N781 naar Ede en de N225 naar Renkum, die beheerd worden door Provincie Gelderland. “Een grote kans voor de gemeente om in samenspraak met het Waterschap en Provincie in deze Wageningse gebieden de biodiversiteit te verhogen.”

Hulp bij beheer natuurterreinen

Hans Brons, vice-voorzitter van Mooi Wageningen, vertelt trots dat sinds kort de zeldzame kwartelkoning weer terug is in in de uiterwaarden – beheerd door Staatsbosbeheer. Ook edelherten en reeën kunnen in principe via het ecoduct bij Reijerscamp naar de uiterwaarden komen voor waardevolle voedingsstoffen zoals de aanwezige mineralen. Maar dan moet er wel wat gebeuren tegen de loslopende honden. Die verjagen alleen makkelijk storingsgevoelige soorten zoals de kwartelkoning. Ook reeën zijn in de uiterwaarden opvallend afwezig. “Terreinbeherende organisaties zoals Staatsbosbeheer kampen met een chronisch tekort aan handhavers,” vult Patrick aan. “De gemeente Wageningen zou terreinbeheerders kunnen helpen de natuur te beschermen door hulp te bieden met de handhaving.”

Wageningen succesvoorbeeld Nederlandse energietransitie

Een grootste uitdaging ligt bij de energietransitie. “Met de aanwezige kennis kan Wageningen een succesvoorbeeld zijn voor de rest van Nederland,” zegt Hans. Hij adviseert om eerst de mogelijkheden binnen de stad te verkennen voordat het buitengebied wordt gebruikt voor de plaatsing van zonnepanelen, zoals nu in veel landelijk gebied in Nederland gebeurt. “Kijk naar je gemeente zoals je naar je huis zou kijken. Zijn alle besparingsmogelijkheden benut? Is alle ruimte op de daken van huizen en bedrijven besteed?” En als je dan toch het buitengebied wil gebruiken voor het plaatsen van zonnepanelen, zoals het plan is voor 6 ha bij de Haarweg, kies dan voor een integraal plan, stelt Mooi Wageningen. “Combineer de aanleg van de zonnevelden met een upgrade van het buitengebied. Zorg dat overal waardevolle landschapselementen terugkomen, zoals natuurvriendelijke oevers, bloemstroken, poelen, en struweel voor beschutting, en herstel van de vele heggen waar het buitengebied vroeger rijk aan was,” zegt Patrick. “We moeten er voor zorgen dat de kwaliteit van het landelijk gebied als geheel erop vooruit gaat, en dat zowel natuur, recreant als boer daarvan profiteren.”

Stevige stadsecoloog die coalities smeedt

Wat voor een groene gemeente nodig is? Allereerst een deskundige stadsecoloog. “Iemand die ondernemend en sociaal is, die kennis verzamelt en coalities smeedt. Iemand die een inhoudelijk sterke gesprekspartner vormt voor collega’s van infrastructuur en recreatie binnen de gemeente. Een fulltime baan met een passend salaris,” zegt Patrick. Ook het coalitieprogramma vermeldt de behoefte aan een stadsecoloog. “Een stad als Wageningen heeft echt een stadecoloog nodig. De juiste persoon op de juiste plek kan een enorm verschil maken!”

Lees hier het Coalitieprogramma 2018-2022.

Lees meer op de website van Mooi Wageningen.